7 wyroków sądowych dotyczących wpływu zawału serca i wylewu krwi do mózgu na kwalifikację prawną zdarzenia wypadkowego
Orzecznictwo sądowe - przede wszystkim Sądu Najwyższego - w kwestii wypadków spowodowanych zawałami serca lub wylewami krwi do mózgu nie jest jednolite.
Wyrok 1
Według wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 22 kwietnia 1994 r. (sygn. akt III AUr 853/93, Pr. Pracy 1995/1/41) zawał mięśnia sercowego jest skutkiem schorzenia samoistnego i jego wystąpienie w czasie wykonywania normalnych czynności wchodzących w zakres czynności pracowniczych lub odbywanej w normalnych warunkach drogi do bądź z pracy nie stwarza podstawy do przypisania temu zdarzeniu cech wypadku.
Zasadniczą przyczyną zawału mięśnia sercowego jest miażdżyca naczyń wieńcowych, a więc choroba samoistna. Procesy wewnętrzne powodujące to schorzenie często nie dają wcześniejszych objawów i mogą ujawnić się nagle. Brak wcześniejszego leczenia w zakresie chorób krążenia nie może prowadzić do wniosku, że nie istniały poprzednio u poszkodowanego pracownika określone schorzenia, mające wpływ na powstanie zawału.
Zgodnie z orzecznictwem sądowym w tym zakresie, mogą istnieć również przyczyny czynnościowe wywołujące (przyspieszające) powstanie zawału serca. Należą do nich zwłaszcza negatywne emocje (stres). Warunkiem uznania ich za nagłą przyczynę zewnętrzną musi być nagłość, spowodowana nagłymi i nadzwyczajnymi okolicznościami, zwłaszcza zagrażającymi życiu.
Wyrok 2
Natomiast według wyroku SN z 23 września 1999 r. (sygn. akt II UKN 128/99, OSNAPiUS 2001/3/74) wykonywanie zwykłych czynności przez pracownika, który doznał zawału serca w czasie i miejscu wykonywania zatrudnienia, nie może być uznane za przyczynę wypadku przy pracy.
Wyrok 3
Według wyroku SN z 2 października 1997 r. (sygn. akt II UKN 281/97, OSNAPiUS 1998/15/456) kwalifikacja prawna zawału serca jako wypadku przy pracy wymaga wykazania, że przyczyna zewnętrzna tego zdarzenia pozostawała w związku z wykonywaniem obowiązków pracowniczych.
Wyrok 4
Według wyroku SN z 22 listopada 2000 r. (sygn. akt II UKN 63/2000, OSNAPiUS 2002/13/316), gdy podczas pracy pracownika cierpiącego na chorobę niedokrwienną serca wystąpiły 2 zdarzenia o charakterze przyczyny zewnętrznej, czyli stres psychiczny i wysiłek fizyczny, które ocenione osobno nie mogłyby stanowić przyczyny zewnętrznej wypadku przy pracy - zawału serca, wymaga oceny związek zachodzący między tymi zdarzeniami. Ocena ta powinna być dokonana w takim sensie, czy stres psychiczny, który spowodował skurcz mięśni wieńcowych oraz niedokrwienie mięśnia serca, nie przyczynił się do powstania zawału wtedy, gdy pod wpływem wysiłku fizycznego może pogłębić się niedokrwienie mięśnia serca, a w jego wyniku nastąpił zawał.
Wyrok 5
Natomiast według wyroku SN z 25 października 1994 r. (sygn. akt II URN 38/94, OSNAPiUS 1995/4/52) zawał mięśnia sercowego może być uznany za wypadek przy pracy, jeżeli nastąpił w czasie wykonywania pracy w normalnych warunkach przez pracownika dotkniętego schorzeniem samoistnym na skutek przyczyny zewnętrznej lub wystąpienia dodatkowych zdarzeń, które w konkretnych okolicznościach mogą być uznane za współsprawcze przyczyny zewnętrzne.
Wyrok 6
Według wyroku SN z 29 stycznia 1997 r. (sygn. akt II UKN 70/96, OSNAPiUS 1997/18/357) nadmierny wysiłek podczas pracy, który z największym prawdopodobieństwem, razem z samoistnym nadciśnieniem tętniczym wywołał u pracownika udar mózgu, stanowi przyczynę zewnętrzną wypadku.
Wyrok 7
Według wyroku SA w Katowicach z 29 grudnia 1995 r. (sygn. akt III APr 63/95, OSA 1997/1/2) pojęcie nadmiernego wysiłku nie jest pojęciem abstrakcyjnym, które odnosi się do jakiegoś bliżej niesprecyzowanego stopnia odporności fizycznej i psychicznej organizmu człowieka, ale jest odnoszone do możliwości psychicznych oraz fizycznych danego pracownika.
