Rodzaje hałasu i ochrona przed jego oddziaływaniem
Hałasu w środowisku pracy lekceważyć nie wolno. Skutki jego występowania nie są obojętne dla sytuacji ekonomicznej zarówno samych pracodawców, jak i pracowników oraz całego społeczeństwa. W skali pojedynczego zakładu pracy hałas jest źródłem wielu obciążeń finansowych obniżających zysk pracodawcy. Należy więc podjąć wszystkie możliwe czynności, aby go wyeliminować lub chociaż ograniczyć.
Na stanowiskach pracy, na których, mimo zastosowania możliwych rozwiązań technicznych i organizacyjnych, poziom hałasu dalej przekracza dopuszczalne normy, pracodawca musi zapewnić:
- ustalenie przyczyn przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu oraz opracowanie i zastosowanie programu działań technicznych, a także organizacyjnych, mających na celu najskuteczniejsze zmniejszenie narażenia na niego pracowników,
- ograniczenie czasu ekspozycji na hałas (w tym stosowanie przerw w pracy),
- oznakowanie stref zagrożenia hałasem oraz - gdy jest to uzasadnione ze względu na stopień zagrożenia i możliwe - ograniczenie dostępu do tych stref przez ich odgrodzenie.
Hałasy przenikające do środowiska pracy dzielą się, w zależności od dróg ich rozprzestrzeniania, na:
- powietrzne,
- materiałowe (np. rozprzestrzeniające się w gruncie, po konstrukcji budynku itp.).
Trzeba jednak mieć na uwadze, że dźwięki powietrzne mogą pobudzić konstrukcję do drgań, i odwrotnie - drgania materiałowe mogą powodować hałasy powietrzne.
Ochrona przed hałasem
W firmie należy stosować kompleksową metodę ochrony przed hałasem m.in. przez:
- wymóg tzw. cichobieżności w stosunku do maszyn, urządzeń, instalacji i środków transportu,
- odmowę lokalizacji głośnego obiektu w strefie wymagającej ciszy,
- ograniczenie czasu pracy źródła hałasu,
- ustanowienie stref ciszy,
- nakaz zastosowania dźwiękoszczelnych osłon na działające źródła hałasu itp.
Gdy ta grupa środków nie zmniejszy hałasu, warto zastosować środki techniczne. Są nimi m.in. takie rozwiązania, które:
- zmniejszają moc akustyczną źródeł hałasu,
- zwiększają efektywną chłonność akustyczną pomieszczeń przemysłowych,
- osłaniają stanowisko pracy,
- są złożone.
Zmniejszenie mocy akustycznej źródeł hałasu
Zmniejszenie mocy akustycznej źródeł hałasu pochodzenia mechanicznego można uzyskać przez:
- zmniejszenie lub wyeliminowanie drgań elementów maszyny lub urządzenia,
- przesunięcie najistotniejszych energetycznie częstotliwości drgań elementów do obszaru częstotliwości słabiej słyszalnych przez człowieka.
Natomiast zmniejszenie mocy akustycznej źródeł hałasu pochodzenia aerodynamicznego można uzyskać przez zmniejszenie:
- prędkości przepływu powietrza lub prędkości poruszającego się w powietrzu ciała,
- zaburzeń przepływu powietrza poprzez wyeliminowanie sytuacji sprzyjających ich powstawaniu (np. przez oddalenie elementów maszyny od wirującego narzędzia).
