BHP - portal ekspertów WIP.PL - portal ekspertów

Regulamin pracy określa wynikające prawa i obowiązki pracodawcy oraz pracowników związane z porządkiem w zakładzie pracy. W szczególności regulamin pracy powinien ustalać:

1. organizację pracy, warunki przebywania na terenie zakładu pracy w czasie pracy i po jej zakończeniu, wyposażenie pracowników w narzędzia oraz materiały, a także odzież i obuwie robocze oraz środki ochrony indywidualnej i higieny osobistej,
2. systemy, rozkłady i przyjęte okresy rozliczeniowe czasu pracy,
3. porę nocną,
4. termin, miejsce, czas i częstotliwość wypłaty wynagrodzenia,
5. wykazy prac wzbronionych pracownikom młodocianym i kobietom,
6. rodzaje prac i wykaz stanowisk pracy dozwolonych pracownikom młodocianym w celu odbywania przygotowania zawodowego,
7. wykaz lekkich prac dozwolonych pracownikom młodocianym zatrudnionym w innym celu niż przygotowanie zawodowe,
8. obowiązki dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej, w tym także sposób informowania pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną pracą,
9. przyjęty u danego pracodawcy sposób potwierdzania przez pracowników przybycia i obecności w pracy oraz usprawiedliwiania nieobecności w pracy.

Warto zwrócić uwagę, że pkt 1-3 i 5-8 powyższego katalogu w sposób bezpośredni lub pośredni związane są z zapewnieniem pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy.

Inne niż wspomniane postanowienia można zamieścić w regulaminie pracy, pod warunkiem że dotyczą organizacji i porządku w procesie pracy oraz związanych z tym praw i obowiązków stron stosunku pracy, na przykład:

• sposób kontroli osobistej przy wejściu i wyjściu w celu ochrony mienia pracodawcy,
• zasady palenia tytoniu na terenie zakładu pracy,
• zasady przestrzegania tajemnicy z określeniem osób upoważnionych do udzielania informacji o firmie,
• zakładowe zasady obowiązujące przy badaniu obowiązku trzeźwości itp.

Niektóre postanowienia regulaminu pracy można pominąć, jeżeli dotyczą zagadnień niewystępujących w faktycznej działalności firmy.

Nie jest celowe umieszczanie w regulaminie pracy wykazu wszystkich prac wzbronionych kobietom, zawartych w rozporządzeniu Rady Ministrów z 10 września 1996 r. w sprawie wykazu prac szczególnie uciążliwych lub szkodliwych dla zdrowia kobiet (Dz.U. nr 114, poz. 545 z późn. zm.). Można zamieścić jedynie te, które faktycznie występują w firmie.

Analogicznie jak w przykładzie 1 można postąpić w odniesieniu do wykazu prac wzbronionych pracownikom młodocianym określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z 24 sierpnia 2004 r. w sprawie wykazu prac wzbronionym młodocianymi i warunków ich zatrudniania przy niektórych z tych prac (Dz.U. nr 200, poz. 2047 z późn. zm.).

Z zamieszczania wykazu prac wzbronionych pracownikom młodocianym można zrezygnować w ogóle, jeżeli pracodawca nie zatrudnia młodocianych. Stwierdzenie tego faktu powinno się znaleźć w treści regulaminu.

Jednak nic nie stoi na przeszkodzie pracodawcy zatrudniającego obie wymienione grupy pracowników, jeżeli w trosce o ich zdrowie i oparciu o własne rozpoznanie zagrożeń, zechce poszerzyć wykazy prac wzbronionych o stanowiska specyficzne dla jego rodzaju działalności oraz wykazy te umieści w regulaminie pracy.

W regulaminie pracy musi się znaleźć informacja o karach porządkowych. W stosunku do pracownika, który nie przestrzega ustalonych w regulaminie pracy obowiązków związanych z porządkiem w firmie, pracodawca może zastosować jedną z wymienionych w Kodeksie pracy kar porządkowych.

Z punktu widzenia wychowawczego uzasadnione jest zatem informowanie pracowników o obowiązujących zasadach odpowiedzialności porządkowej. Regulamin pracy nie może jednak zawierać odstępstw od kodeksowych reguł odpowiedzialności porządkowej na niekorzyść pracowników.